Przejdź do treści
Zegar astronomiczny w Bazylice Mariackiej

Arcydzieło średniowiecznej mechaniki

Zegar astronomiczny

Dzieło Hansa Düringera z lat 1464–1470 — w XV wieku największy zegar świata.

Zegar astronomiczny Hansa Düringera — pełna wysokość

W północnym ramieniu transeptu wznosi się na wysokość niemal 14,5 metra zegar astronomiczny — arcydzieło późnogotyckiej mechaniki i snycerki. Wykonał go w latach 1464–1470 Hans Düringer z Torunia; pracował nad nim około siedmiu lat, a dzieło poruszało sześć niezależnych mechanizmów. W XV wieku był to najwyższy i największy zegar świata.

Zegar składa się z trzech części: kalendarium, planetarium i teatru figur. Codziennie o godzinie 11:57 odbywa się jego pokaz, który gromadzi tłumy zwiedzających.

Trzy kondygnacje

Jak działa zegar

Kalendarium

Trzy tarcze z 3005 danymi na lata 1463–1538. Największa dzieli się na 365 dni i 22 koncentryczne kręgi — dni tygodnia, święta stałe i cały kalendarz liturgiczny. Uruchomione ponownie po 471 latach.

Planetarium

Trzy wskazówki — godzinowa, Słońca i Księżyca — obiegają 24-godzinny cyferblat wśród znaków zodiaku. Smok wskazuje fazy Księżyca.

Teatr figur

23 rzeźby: dwunastu apostołów, Śmierć, ewangeliści, aniołowie oraz Adam i Ewa z wężem. To one ożywają podczas codziennego pokazu.

Zegar astronomiczny — teatr figur

Dzieje i legenda

Rozebrany i przywrócony

Zegar był sprawny do połowy XVI wieku. W 1944 roku rozmontowano go i wywieziono; ocalało około 70% obudowy wraz z tarczami i dolną kondygnacją. Rekonstrukcję rozpoczęto w 1987 roku i prowadzi się ją do dziś.

Legenda głosi, że zazdrośni gdańszczanie oślepili mistrza Düringera, by nie stworzył podobnego dzieła gdzie indziej. Wezwany po latach do naprawy zegara, miał zniszczyć mechanizm i zginąć na posadzce świątyni. To jednak tylko opowieść — nie fakt historyczny.

Zaplanuj wizytę na pokaz