Zabytek architektury
Nasza świątynia
Późnobarokowy kościół szachulcowy z lat 1744–1746 z neogotycką wieżą — dziś dom prawosławnej liturgii.
Architektura
Świątynia dwóch epok
Cerkiew św. Michała Archanioła to dawny kościół ewangelicki, wzniesiony w latach 1744–1746 i gruntownie przebudowany w latach 1775–1776. Budowla o konstrukcji szachulcowej (ryglowej) kryje wnętrze z emporami — piętrowymi galeriami typowymi dla świątyń protestanckich — oraz barokowe portale i kartusze herbowe na elewacji.
W latach 1871–1872 dobudowano strzelistą, neogotycką wieżę, która do dziś góruje nad panoramą Przemkowa. Świątynia jest wpisana do rejestru zabytków; latem 2022 r. wieża przeszła remont prowadzony w uzgodnieniu z konserwatorem zabytków.
Z pierwotnego, ewangelickiego wyposażenia zachowała się barokowa ambona ze snycerką z drugiej połowy XVIII wieku.
Neogotycka wieża z lat 1871–1872 — dominanta panoramy miasta
Wnętrze
Ikonostas i polichromia — unikat Dolnego Śląska
Wyposażenie cerkwi powstało podczas gruntownego remontu w latach 1963–1965.
Serce świątyni to ikonostas — ściana ikon oddzielająca ołtarz od nawy — z ikonami napisanymi przez mnicha z monasteru św. Onufrego Wielkiego w Jabłecznej, najstarszego prawosławnego klasztoru w Polsce. Z czasem wzbogaciły go nowo napisane ikony dwunastu wielkich świąt.
Ściany pokrywa polichromia zaprojektowana przez prof. Adama Stalony-Dobrzańskiego z Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie (1964–1965) — wybitnego twórcę monumentalnych realizacji sakralnych. Miejska tablica przy świątyni nazywa ten wystrój „bezsprzecznym unikatem w skali Dolnego Śląska”, a poświęcono mu osobną książkę: „Ikonografia cerkwi prawosławnej w Przemkowie” ks. Jarosława Szmajdy (2014).
W 1981 r. świątynię okradziono z 21 zabytkowych ikon — tym większą wartość ma to, co ocalało i co wspólnota odtworzyła.
Mandylion — „obraz nie ludzką ręką uczyniony” — nad wejściem do świątyni
Mały przewodnik
Jak czytać ikonostas?
Wrota królewskie
Centralne, dwuskrzydłowe drzwi ikonostasu — przechodzi przez nie tylko kapłan podczas nabożeństwa. Symbolizują bramę między światem widzialnym a niewidzialnym.
Rząd namiestny
Najniższy rząd ikon: na prawo od wrót — Chrystus, na lewo — Bogurodzica; obok ikona patrona świątyni, u nas św. Michała Archanioła.
Ikona nie jest obrazem
Cześć oddawana ikonie przechodzi na jej pierwowzór — tak orzekł VII Sobór Powszechny w Nicei (787 r.). Ikona to „okno ku wieczności”, pisane według kanonu, nie malowane dowolnie.